Ideja e një lufte të tretë botërore, të paktën për momentin, është më shumë hipotetike sesa e sigurt. Megjithatë, në një epokë të shënuar nga konflikte rajonale, tensione midis fuqive të mëdha dhe paqëndrueshmëri e përhapur gjeopolitike, pyetja përsëritet në mënyrë ciklike: a ka vende vërtet “të sigurta” në rast të një konflikti global?
Përgjigja më e sinqertë është se asnjë vend nuk do të ishte plotësisht imun.
Një luftë moderne botërore nuk do të zhvillohej vetëm me tanke dhe llogore, por me raketa me rreze të gjatë veprimi, armë bërthamore, sulme kibernetike dhe luftë ekonomike. Efektet nuk do të kufizoheshin vetëm në fushën e betejës. Ato do të përfshinin tregjet financiare, rrjetet e energjisë, furnizimet ushqimore dhe sistemet e informacionit. Në një botë të ndërlidhur, pasojat do të përhapeshin shumë përtej kufijve të vendeve të përfshira drejtpërdrejt.
Megjithatë, disa shtete shpesh citohen nga analistët si relativisht më të mbrojtura, jo aq shumë për shkak të paprekshmërisë sesa për shkak të karakteristikave strukturore. Zelanda e Re, për shembull, citohet shpesh për izolimin e saj gjeografik në Paqësorin Jugor, stabilitetin politik dhe vetëmjaftueshmërinë e mirë bujqësore. Distanca nga qendrat kryesore globale të fuqisë mund të zvogëlojë rrezikun e përfshirjes së drejtpërdrejtë.
Një argument i ngjashëm vlen edhe për Islandën, e cila është e vogël, larg fronteve kryesore kontinentale dhe fuqizohet pothuajse tërësisht nga energjia e rinovueshme. Popullsia e saj e vogël dhe rëndësia e kufizuar strategjike mund të ofrojnë mbrojtje relative, megjithëse prania e interesave të NATO-s në zonë zbut izolimin e saj.
Në Evropë, Zvicra shpesh përmendet si një shembull historik i neutralitetit të armatosur. Terreni i saj malor, tradita e mosangazhimit dhe një rrjet i gjerë strehimesh kundër pasojave janë elementë të qëndrueshmërisë. Megjithatë, duke qenë e vendosur në zemër të kontinentit, ajo do të ishte ende e ekspozuar ndaj efekteve indirekte të një konflikti në shkallë të gjerë.
Disa vende të Amerikës Latine, si Kili dhe Argjentina, gjithashtu ndonjëherë konsiderohen relativisht të mbrojtura për shkak të distancës së tyre nga blloqet kryesore ushtarake dhe prodhimit të konsiderueshëm bujqësor. Kombinimi i madhësisë territoriale dhe disponueshmërisë së burimeve mund të nxisë një kapacitet më të madh për vetëmjaftueshmëri.
Por pyetja e vërtetë nuk është vetëm “ku” do të ishte dikush, por “si” një shoqëri është e përgatitur të përballet me tronditje sistemike. Në rast të një konflikti global, qëndrueshmëria do të varet nga vetëmjaftueshmëria energjetike, institucionet e forta, kohezioni social dhe aftësia për të garantuar mallra thelbësore për popullsinë.
Në fund të fundit, në vend që të imagjinohet një strehë e përsosur në hartën e botës, analiza sugjeron që siguria, në një skenar ekstrem, do të ishte çështje përshtatjeje dhe qëndrueshmërie kolektive. Në një planet të ndërlidhur, asnjë komb nuk është ishull, madje as ata të rrethuar nga oqeani./Lajmi i Fundit
