Udhëtimi drejt Evropës mund të ndryshojë ndjeshëm në ditët në vijim.
Sistemi i Hyrjes/Daljes (EES) i BE-së, i cili filloi një shpërndarje graduale më 12 tetor të vitit të kaluar në 29 vende evropiane, do të bëhet plotësisht funksional që nga 10 prilli 2026.
Kjo do të thotë që vulat e pasaportave do të zëvendësohen me hyrje dhe dalje të regjistruara në mënyrë dixhitale, së bashku me refuzimet e hyrjes për udhëtarët me qëndrim të shkurtër jo-BE.
Informacioni biometrik si imazhet e fytyrës dhe gjurmët e gishtërinjve, së bashku me të dhënat personale nga dokumenti i udhëtimit që përdoret, do të regjistrohen gjithashtu.
Ky sistem i ri është zbatuar për të modernizuar sistemet e sigurisë kufitare dhe të imigracionit të BE-së, si dhe për të zvogëluar krimin dhe mashtrimin dhe për të identifikuar rreziqet e sigurisë.
Që nga fillimi i zbatimit, sipas Komisionit Evropian, më shumë se 24,000 personave u është refuzuar hyrja për shkak të arsyeve si dokumente të skaduara dhe false, ose për shkak të pamundësisë për të justifikuar plotësisht arsyen e vizitës së tyre. Gjithashtu, më shumë se 600 persona janë identifikuar si persona që paraqesin rreziqe sigurie për Evropën.
Për kë zbatohet EES dhe kush është i përjashtuar?
Sistemi EES zbatohet për qytetarët jo-BE/Shengen që shkojnë në vendet e Shengenit ose të BE-së për qëndrime të shkurtra deri në 90 ditë brenda një periudhe 180-ditore.
Kjo përfshin qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar, si dhe udhëtarët e përjashtuar nga viza , pavarësisht nëse udhëtojnë për turizëm apo biznes. Kjo vlen edhe për njerëzit që zotërojnë prona në BE, por nuk kanë leje qëndrimi.
Megjithatë, Irlanda dhe Qiproja janë të përjashtuara nga përdorimi i EES, që do të thotë se ato do të vazhdojnë me kontrollet manuale të pasaportave.
Disa njerëz janë të përjashtuar edhe nga EES.
Këtu përfshihen qytetarët e shteteve anëtare të BE-së dhe të Shengenit, si dhe personat me viza afatgjata ose leje qëndrimi nga këto vende, përfshirë shtetasit jo-BE.
Në mënyrë të ngjashme, anëtarët e familjes së shtetasve të BE-së, të cilët mbajnë një kartë qëndrimi nga një prej këtyre vendeve, janë të përjashtuar, së bashku me banorët vendas me leje të vlefshme të trafikut kufitar lokal.
Anëtarët e ekuipazhit të trenave dhe aeroplanëve në udhëtime ndërkombëtare janë gjithashtu të përjashtuar, së bashku me personelin e forcave të armatosura dhe familjet e tyre në punët e Partneritetit për Paqe ose të NATO-s.
Mund të ketë gjithashtu disa përjashtime për udhëtimet ditore për kroçerat që fillojnë dhe mbarojnë jashtë zonës Shengen.
Shtetasit e Andorrës, San Marinos, Qytetit të Vatikanit dhe Monakos nuk do të duhet të kalojnë nëpër EES.
A do të ketë vonesa në aeroporte për shkak të EES?
Ka të ngjarë të ketë vonesa të konsiderueshme në aeroporte në muajt e parë të funksionimit të plotë të EES-së, pavarësisht premtimit të BE-së për të lejuar njëfarë fleksibiliteti për të marrë parasysh radhët e tepërta të verës.
“Kohët e pritjes tani po arrijnë rregullisht deri në dy orë në orët e pikut të trafikut, me disa aeroporte që raportojnë radhë edhe më të gjata”, thanë shoqata e aeroporteve ACI Europe dhe Airlines for Europe (A4E) në një deklaratë të përbashkët .
Një nga arsyet kryesore për më shumë vonesa është se të gjithë pasagjerët e vendeve të treta janë detyruar të regjistrohen përmes EES që nga 31 marsi.
Më parë, autoritetet e kontrollit kufitar ishin në gjendje të pezullonin proceset EES plotësisht ose pjesërisht gjatë orareve të pikut të udhëtimit. Megjithatë, kjo nuk do të jetë më e mundur nga 10 prilli e tutje.
Kjo do të thotë që udhëtarët ka shumë të ngjarë të duhet të arrijnë në aeroport rreth një orë e gjysmë deri në dy orë më herët se zakonisht, për të marrë parasysh vonesat specifike të EES pas 10 prillit.
Megjithatë, këto vonesa ka të ngjarë të lehtësohen në afat të mesëm, sapo proceset e EES të jenë më të lehta.
Ndërkohë, shoqatat e aeroporteve dhe linjave ajrore po vazhdojnë t’i kërkojnë Komisionit Evropian që t’u lejojë autoriteteve të kontrollit kufitar të pezullojnë pjesërisht ose plotësisht EES kur është e nevojshme për të gjithë sezonin e verës 2026.
A ju nevojitet një pasaportë biometrike për EES-in?
Pasaportat biometrike nuk kërkohen rreptësisht për EES-në. Ato nevojiten vetëm për të përdorur kioskat e vetëshërbimit për regjistrim dhe hyrje më të shpejtë.
Mbajtësit e pasaportave standarde duhet të përdorin kabina me personel për regjistrimet fillestare dhe të japin një foto dhe gjurmët e gishtërinjve.
Këto të dhëna do të ruhen për tre vjet, duke i bërë kontrollet e ardhshme dukshëm më të shpejta. Udhëtarëve që refuzojnë të japin të dhëna biometrike do t’u refuzohet automatikisht hyrja.
Fëmijët nën 12 vjeç nuk janë të detyruar të japin gjurmët e gishtërinjve, por prapëseprapë duhet të fotografohen.
A duhet të regjistrohem paraprakisht për EES?
Nuk keni nevojë të regjistroheni paraprakisht për EES, pasi regjistrimi bëhet në kufi kur mbërrini në BE.
Procesi i regjistrimit varet nëse keni një pasaportë biometrike apo standarde, siç është detajuar më sipër.
Megjithatë, ekziston një mundësi tjetër për udhëtarët që duan një proces më të shpejtë.
Aplikacioni celular Travel to Europe , një aplikacion zyrtar i BE-së i projektuar posaçërisht për sistemin EES, u lejon udhëtarëve të vendeve të treta të regjistrojnë paraprakisht fotot biometrike dhe të dhënat e pasaportës 72 orë para mbërritjes, për të përshpejtuar kontrollet kufitare.
Megjithatë, kjo nuk zëvendëson intervistën e kërkuar të kontrollit kufitar.
Aktualisht, është i disponueshëm vetëm në disa vende si Portugalia dhe Suedia, me plane për ta zgjeruar aplikacionin në të gjithë BE-në.
Aplikacioni mund të shkarkohet nga Google Play ose Apple App Store, ku përdoruesit duhet të plotësojnë një pyetësor hyrës dhe të bëjnë një selfie për të konfirmuar identitetin e tyre .
