Kush qëndron pas shpenzimeve të jashtëzakonshme për shtyllat me kamera në Tushemisht? Kjo është pyetja që ZËRI ka ngritur pas reagimeve dhe denoncimeve të shumta në rrjete sociale, ku qytetarët pyesin se për çfarë qëllimi shërbejnë kaq shumë kamera në një zonë turistike, e cila nuk njihet për problematika kriminale apo ngjarje të rënda sigurie.
Redaksia e ZËRIT ka kontaktuar Bashkinë e Pogradecit për të mësuar se cila kompani apo fondacion ka financuar projektin, por Bashkia ka deklaruar se nuk ka asnjë lidhje me të dhe nuk ka dhënë një emër konkret.
Ndërkohë, nga përgjigjja e Fondi Shqiptar i Zhvillimit (FSHZH) për ZËRIN, rezulton se fondet e investuara për kamerat kanë përfunduar te kompania “Alb-Star” sh.p.k.. Çdo shtyllë ka pasur një kosto prej 250 mijë lekësh, ndërsa për 58 shtylla, shuma totale e investimit arrin në 14.5 milionë lekë pa TVSH. FSHZH sqaron se projekti është konceptuar nga studio portugeze PROAP, e shpallur fituese e një konkursi ndërkombëtar në vitin 2018, ndërsa për realizimin dhe furnizimin me pajisje është kontraktuar më pas subjekti “Alb-Star” sh.p.k.
Në një përgjigje zyrtare për ZËRIN, FSHZH bën të ditur se pas konkursit ndërkombëtar të vitit 2018, i zhvilluar nga Fondacioni Shqiptaro-Amerikan për Zhvillim (AADF) dhe Bashkia Pogradec si përfituese direkte, studio PROAP u angazhua për hartimin e Masterplanit dhe projektimit të detajuar të Parkut Ujor Drilon–Tushemisht. Projekti, i miratuar nga Këshilli Kombëtar i Territorit në dhjetor 2020, përfshin një sipërfaqe rreth 1.5 milionë metra katrorë, me zona burimore, hapësira publike, zona ekologjike, peizazh, shëtitore, qendër vizitorësh dhe ambiente pushimi.
Sipas marrëveshjeve të nënshkruara gjatë viteve 2021–2022 mes Bashkisë Pogradec, Këshillit të Ministrave dhe AADF-së, ky i fundit ka financuar ndërhyrjet e integruara të projektit, duke kontraktuar kompaninë “Alb-Star” sh.p.k. Ndërkohë, për komponentin që lidhet me shëtitoren e Tushemishtit dhe përmirësimin e segmentit rrugor Tushemisht–Dogana–Shën Naum, si agjenci zbatuese është përfshirë FSHZH, për shkak të financimit shtesë nga buxheti i shtetit.
Skandalet që lidhen me “Alb-Star”
Kompania “Alb-Star” aktualisht administrohet nga Bledar Lloshi dhe ushtron aktivitet në ndërtim, tregti dhe import-eksport, kryesisht në sektorin e hotelerisë. Së fundmi, ajo ka qenë pjesë e subjekteve ku SPAK ka ushtruar kontrolle në kuadër të hetimeve që lidhen me dosjen e zv.kryeministres Belinda Balluku, ku agjentët e BKH kanë sekuestruar dokumente, pa pasur ende një njoftim zyrtar për rezultatet.
Më herët, kompania ka qenë në pronësi të Idajet Ismailajt dhe djalit të tij, Sadik Ismailaj. Në dosjen e Prokurorisë së Fierit, “Alb-Star” përmendet si një nga firmat kryesore kontraktuese të kompanisë Bankers, ku dyshohet për faturime fiktive, devijim fitimesh, mashtrim ndaj shtetit, përfitime nga skema e TVSH-së, fryrje artificiale të shpenzimeve dhe pastrim parash. Sipas dokumenteve, gjatë vitit 2011, kompania ka përfituar rreth 22 milionë euro nga Bankers përmes këtyre skemave.
Gjithashtu, nga verifikimi i listëpagesave, rezulton se Idajet dhe Sadik Ismailaj i kishin caktuar vetes paga mujore prej 85 mijë eurosh secili, duke përfituar rreth 2 milionë euro në vit.
Sa i përket projektit të kamerave në Tushemisht, Bashkia Pogradec i ka deklaruar ZËRIT se objekti nuk është dorëzuar ende zyrtarisht në administrimin e saj. Në të kundërt, FSHZH pohon se investimi është përfunduar dhe i është dorëzuar Bashkisë, duke kaluar në shfrytëzimin e saj, përfshirë shtyllat dhe serverët.
FSHZH sqaron se në korrik 2022 është nënshkruar marrëveshja e investimit me Bashkinë Pogradec për financimin e këtij komponenti dhe se pas përfundimit të punimeve, projekti është transferuar në administrim të njësisë vendore. Sipas praktikave të ndjekura edhe në projekte të tjera të AADF-së, Bashkia Pogradec dhe AADF kanë krijuar një strukturë të përbashkët për menaxhimin afatgjatë të Parkut Ujor Drilon–Tushemisht, ku përfshihet edhe Qendra e Vizitorëve.
